Nieuws

Waarom wij liever niet mee hadden gedaan aan de Dag van het Slachtoffer

22 februari 2020

Vandaag is het de Europese dag van slachtoffer. Het is eigenlijk spijtig dat er maar één dag van het slachtoffer per jaar is. Dat zouden er wat ons betreft 365 moeten zijn. Toch biedt deze dag ons de kans deze hele week al aandacht te vragen voor een belangrijk thema: de privacy van slachtoffers in de media.

Dit jaar organiseert Fonds Slachtofferhulp gesprekken, mediacafés en een symposium over dit belangrijke onderwerp. En dat is niet zonder reden – er valt namelijk veel te verbeteren. Het onderwerp gaat ons aan het hart. Het wordt eerst en vooral een constructief project: het is absoluut niet onze bedoeling met een wijzend vingertje richting wie dan ook te gaan wijzen.

Slachtoffers en nabestaanden hebben veel belang bij journalistiek. Zij zoeken de media vaak op om onrecht aan de kaak te stellen. Journalisten spelen ook regelmatig een cruciale rol bij opsporingszaken. Journalisten op hun beurt, verkeren regelmatig in een lastige positie. Meer dan eens worden zij ingezet door politie en het OM – iets waar de beroepsgroep lang niet altijd gebaat bij is en waar je bovendien ethische vraagtekens bij kunt zetten.

 

Slachtoffers en nabestaanden hebben veel belang bij journalistiek.

Ineke Sybesma

Journalisten hebben bovendien te maken met een wereld waarin het nieuws sneller dan ooit gebracht moet worden. En dat terwijl bezuinigingen ervoor gezorgd hebben dat er méér werk door steeds minder handen gedaan moet worden. Paradoxaal genoeg zijn bij individuele mediaproducties daarom tegenwoordig juist veel meer mensen betrokken, ieder met een eigen kleine taak. De schrijver, interviewer, de koppenmaker, de eindredacteur, de fotograaf  en misschien nog wel meer. Als allen verantwoordelijk zijn, is niemand het. Hét thema van deze tijd.

Natuurlijk gaat het dan ook wel eens mis. Regelmatig melden gedupeerden zich bij ons met schrijnende verhalen. Verhalen van slachtoffers die figuurlijk (maar soms ook letterlijk) de fotograaf in de bosjes hebben liggen. Of steeds maar weer dezelfde foto van hetzelfde brandende vliegtuig waarin hun partner omkwam tegenkomen. Het uitputtende leed van mensen dat wordt geëtaleerd in een sensationele opzet, is voor niemand goed. Daar zal niemand het mee oneens zijn. We weten inmiddels uit grondig onderzoek, dat het voortdurend in de media worden geconfronteerd met de pijnlijke gebeurtenis waarvan je slachtoffer of nabestaande bent, een heel negatieve uitwerking heeft op het herstelproces. En daar gaat het natuurlijk om. Dat slachtoffers en nabestaanden beschadigd, maar met toekomst, hun leven weer weten op te bouwen.

De oplossing is niet klip en klaar. Iedere journalist doet op zijn of haar manier zijn best. Dat neemt niet weg dat een mediaproductie ellendig kan uitpakken voor degene die geportretteerd wordt. Voor ons staat één ding daarom als een paal boven water: slachtofferoffers en nabestaanden moeten gekend zijn in wat er over hen verschijnt.  Het bewustzijn voor het lot van slachtoffers moet omhoog, vooral als het gaat om de gevolgen van het gebruik van beeld. Maar zonder dat het de persvrijheid aantast, want die is nodig voor iedereen. Een klein beetje meer subtiliteit kan echter vaak al een wereld van verschil maken.

Was dit verhaal voor u herkenbaar? Wij zijn op zoek naar uw verhaal.

Geef een reactie