Nieuws

Ben jij baas over jouw verhaal?

18 februari 2020

Lees meer over: privacy | Dag van het slachtoffer

Op 22 februari staan we tijdens de ‘Europese Dag van het slachtoffer’ stil bij de positie van slachtoffers. Eigenlijk hebben we hier geen speciale dag voor nodig. Als Fonds Slachtofferhulp staan we iedere dag stil bij de positie van slachtoffers en nabestaanden. Toch grijpen we deze dag aan om aandacht te vragen voor een onderwerp dat veel slachtoffers raakt: schending van hun privacy.

“Alsof ik in een slecht boek beland ben.”  Het is wat veel slachtoffers zeggen, wanneer ze met een dramatische gebeurtenis te maken krijgen. Soms gebeurt het ook letterlijk. Dat een verhaal zo pijnlijk en zo privé, niet alleen de dagelijkse media haalt, maar dat er zelfs een boek van wordt gemaakt. Het overkwam de nabestaanden van de in 1995 vermoorde Nicole van den Hurk. Het boek, met privacygevoelige informatie, is geschreven zonder medeweten en toestemming van de nabestaanden. Daarmee werd de privacy van nabestaanden ernstig geschonden.

Met je foto in de krant

Wanneer je niet langer de baas bent over jouw verhaal, over wat jou is overkomen, kan dat een grote bron van stress zijn. Je voelt je opnieuw slachtoffer, we noemen dat secundaire victimisatie. Het verschenen boek over de cold case Nicole van den Hurk is weliswaar een uitzonderlijk voorbeeld, maar het gevoel grip te verliezen op jouw verhaal, komt te vaak voor bij slachtoffers. Filmpjes van slachtoffers van zinloos geweld die door iedereen op YouTube te zien zijn. Journalisten die bellen of langskomen voor jouw verhaal. Foto’s in de krant van rouwende nabestaanden van een moordzaak. Het gebeurt te vaak ongevraagd. Zonder medeweten of toestemming van de slachtoffers.

(Social) media: steun of saboteur?

Aandacht voor slachtoffers in de media kan een krachtig hulpmiddel zijn. Om vermisten op te sporen, daders te vinden of aandacht te vragen voor iets wat nooit zou mogen gebeuren. Toch kan die aandacht ook te ver gaan. Schending van privacy, wettelijk of gevoelsmatig ligt snel loer. Soms kiezen slachtoffers er bewust voor om hun verhaal te delen. Bijvoorbeeld in de lijn van #metoo doen ze onthulling van misbruik. In de hoop op steun en erkenning kunnen sociale media een grote steun en hulp zijn, viral justice noemen we dit. Reacties vanuit de online omgeving kunnen slachtoffers een gevoel van empowerment geven, maar negatieve reacties kunnen ook het gevoel geven schuldig te zijn aan wat er gebeurd is, waardoor een slachtoffer gevoelsmatig een tweede keer slachtoffer wordt. De privacy is niet geschonden in wettelijke zin, maar de gevolgen kunnen voor het slachtoffer wel schadelijk zijn.

Noodzakelijk delen

Het lijntje is soms dun. Zo valt het gevoel je privacy te verliezen vaak samen met slachtofferschap. Wanneer een slachtoffer van seksueel geweld bijvoorbeeld aangifte doet, deelt zij of hij hiermee bijzonder kwetsbare en persoonlijke informatie. Informatie die cruciaal is voor het strafproces, maar die door veel verschillende ogen wordt gezien. Ook hier is geen wet overtreden, maar gevoelsmatig wel.

Bescherm slachtoffers, bescherm hun privacy

Om slachtoffers te beschermen, is de bescherming van hun privacy keihard nodig. Het mag niet meer gebeuren dat media er met een verhaal van een gedupeerde vandoor kunnen gaan, zonder medeweten, laat staan goedkeuring van het slachtoffer. Slachtoffers die zelf hun verhaal willen delen op social media, moeten goed op de hoogte zijn van de mogelijke consequenties hiervan. En slachtoffers in een strafproces, moeten het vertrouwen hebben dat hun verhaal veilig is en niet verder wordt gedeeld dan absoluut noodzakelijk. Hier maken we ons sterk voor.

Ben jij baas over jouw verhaal?

Heb jij een verhaal hoe het delen van persoonlijke informatie jou wel of juist niet geholpen heeft? Deel het met ons via onderstaand formulier. Wij schrijven samen met jou jouw (anonieme) verhaal op en zorgen dat het verteld wordt. Op jouw manier.

 

Gegevens en het verhaal blijven anoniem.

Geef een reactie